تیرآهن

تیرآهن چیست؟

یک تیرآهن از نظر مهندسی، سازه یا عضوی است که می تواند شامل موادی از جمله فولاد و آلومینیوم، برای مقاومت در برابر بارها باشد. تیرآهن در انواع مختلفی از جمله IPE، IPN، H و تیرآهن لانه زنبوری تولید می شود که نوع IPE به عنوان تیرآهن معمولی شناخته می شود. تیرآهن دارای ابعاد 14 الی 30 می باشد که متناسب با تولید کننده سایز تولیدی متفاوت می باشد. تیرآهن H یا هاش به عنوان تیرآهن بال پهن یا عریض شناخته می شود که دارای بال های پهن تر از تیرآهن معمولی می باشد. تیرآهن فولادی به طور گسترده ای در ساخت و ساز و مهندسی استفاده می شود.

انواع تیرآهن فولادی به ترتیب زیر می باشند:

  • تیرآهن I یا INP
  • تیرآهن IPE
  • تیرآهن IPB
  • تیرآهن H

تیرآهن فولادی I

تیرآهن I یا INP و یا تیرآهن معمولی از جمله تیرآهن هایی است که مطابق با استاندارد اروپا در ایران تولید می شود و ضخامت فلنج آن ثابت می باشد. تیرآهن INP که اغلب نام آن کمتر شنیده شده است، تیرآهن با استاندارد چین و روسیه می باشد که ارتفاع آنها چیزی حدود 80 الی 600 میلیمتر می باشد.

تیرآهن IPE و IPB

دو نوع IPB و IPE  نیز از جمله تیرآهن های پرکاربرد در ساختمان سازی هستند. تیرآهن IPB یا تیرآهن بال پهن که شکل آن مشابه به H است، دارای ارتفاع 100 الی 100 میلیمتر می باشد و در بازار آهن این تیرآهن بیشترین میزان مصرف و عرضه را دارد. تیرآهن IPE یا تیرآهن با استاندارد اروپا و ایران یکی دیگر از انواع تیرآهن های فولادی می باشد.

تفاوت تیرآهن IPN و H

با وجود این توصیفات چه تفاوتی میان تیرآهن ساده و تیرآهن هاش با بال پهن وجود دارد؟ تفاوت میان این دو مدل تیرآهن را در چند نکته می توان بررسی نمود. اول اینکه تیرآهن هاش یا بال پهن دارای فلنج های موازی است در حالی که تیرآهن I با شکل S دارای فلنج مخروطی است که از شیبی در سطح داخلی برخوردار می باشد. دوم اینکه، برای تیرآهن بال پهن، عرض وب و فلنج تقریباً برابر است، در حالی که برای تیرآهن S، فلنج بسیار باریک تر از وب است. در نتیجه با توجه به این اختلافات، خصوصیات مکانیکی و کاربردهای آنها بسیار متفاوت است.

مشخصه های تیرآهن

تیرآهن IPE یا I شامل عنصر افقی، فلنج یا عنصر عمودی و وب است. وب در برابر نیروهای برشی مقاومت می کند در حالی که بال پهن در بیشتر مواقع در برابر خم شدن مقاومت می کند. به دلیل کارآیی آن در تحمل بارهای خمشی و برشی، بیشترین کاربرد آن در ساختمانهای فلزی، پل ها و پروژه های عمرانی است. از نظر مشخصات تیرآهن فولادی را می توان به تیرآهن I شکل و تیرآهن H بال پهن تقسیم کرد که تیرآهن H همان تیرآهن هاش می باشد. یکی از مشخصه های مهم در تشخیص نوع تیرآهن فولادی، علائمی است که در ساخت ان استفاده می شود. به عنوان مثال شما در کنار IPB  ممکن است حروف L و V را مشاهده کنید. حرف L که به صورت IPBL به کار میرود، نشان دهنده سبک بودن تیرآهن بوده و حرف  V که به صورت IPBV استفاده می شود، نشان دهنده سنگین و عریض بودن آن تیرآهن است.

شناخت اصلاحات تیرآهن

شاید اصلاحات بسیاری را در خرید و فروش تیرآهن شنیده باشید، از جمله تیرآهن شاخه، تیرآهن کارخانه، تیرآهن انبار، تیرآهن لانه زنبوری، تیرآهن بنگاه و … که هر یک معنی مشخصی دارند. شاید عنوان آنها ساده باشد اما هر یک تفاسیر خود را دارند. تیرآهن به صورت شاخه های 12 متری تولید و عرضه می شود و فروش آن با توجه به خرید شما از انبار یا کارخانه می تواند متفاوت باشد. خرید انبار به طور معمول به صورت شاخه ای انجام می شود و خرید کارخانه به صورت کیلوگرم می باشد. بد نیست اشاره ای داشته باشیم به تیرآهن لانه زنبوری که یکی از متفاوت ترین تیرآهن های فولادی با ظاهر لانه زنبوری می باشد. تیرآهن لانه زنبوری از جمله انواع تیرآهن های فولادی محسوب می شود که توسط تعداد اندکی از مصرف کنندگان مورد استفاده قرار می گیرد. این تیرآهن بر پایه تیرآهن معمولی و با انجام برخی عملیات برشکاری، جوشکاری که به شکل شش ضلعی و به قولی لانه زنبوری آماده سازی می شود.

علامت اختصاری تیرآهن

تا این بخش شما با تیرآهن فولادی به خوبی آشنا شدید. کاربرد آن در صنعت ساختمانی و اسکلت بندی و نقشی که در ساختمان سازی ایفا می کند کاملاً مشخص است. هر یک از انواع تیرآهن های فولادی که شناختید دارای علامت اختصاری هستند که تولید کننده آنها را روی محصول درج می کند. در ادامه به هر یک از انواع تیرآهن فولادی و علامت اختصاری آن اشاره ای خواهیم داشت.

تیرآهن اروپایی

 تیرآهن اروپایی یا تیرآهن معمولی که در بازار مقاطع فولادی با عناوین تیرآهن نرمال یا پروفیل نرمال نیز شناخته می شود، دارای علامت اختصاری INP می باشد. برای به دست آوردن اندازه تیرآهن اروپایی باید به برخی مشخصه ها توجه داشت. مشخصه m یا طول که بین 8 الی 16 متر می باشد، h  یا ارتفاع که شامل 80، 120،100، … ، 600 میلیمتر می باشد و b یا عرض که به ترتیب از 42، 50، 58 شروع می شود و تا 215 میلیمتر ادامه پیدا می کند. سوال: اگر روی یک تیرآهن INP16  نوشته شده باشد، این علامت نشان دهنده چیست؟ INP نشان می دهد تیرآهن از نوع معمولی می باشد و عدد 16 در ادامه آن نشان می دهد ارتفاع این تیر 16 سانتیمتر یا 160 میلیمتر می باشد.

تیرآهن بال پهن یا تیرآهن هاش

این تیرآهن فولادی دارای وزن سبک تر نسبت به سایر تیرآهن ها می باشد و اندازه بال و ارتفاع آن مساوی است. به دلیل اینکه این مقطع فولادی سبک است، از آن به عنوان ستون در خرپا یا تیر استفاده می شود. شناخته شدن آن به عنوان تیرآهن هاش به دلیل عریض بودن بال های آن که باعث می شود تیرآهن را مشابه حرف H باشد.

تیرآهن نیمه پهن

این تیرآهن نیز مشابه تیر بال پهن به عنوان تیرآهن سبک شناخته می شود که شباهت بسیاری به تیر INP دارد و تنها تفاوت آن را می توان در ضخامت کمتر و عرض بیشتر بال دانست. علامت اختصاری تیر نیمه پهن IPE می باشد که این نوع تیرآهن در ایران به وفور تولید می شود. ابعاد استاندارد این نوع تیرآهن 8 الی 16 متر طول می باشد که ارتفاع آن چیزی حدود 80،100 الی 600 میلیمتر متغیر می باشد و در مقابل عرض آن از 46 میلیمتر شروع و تا 220 میلیمتر ادامه پیدا می کند.

تیرآهن نیمه پهن

این تیرآهن نیز مشابه تیر بال پهن به عنوان تیرآهن سبک شناخته می شود که شباهت بسیاری به تیر INP دارد و تنها تفاوت آن را می توان در ضخامت کمتر و عرض بیشتر بال دانست. علامت اختصاری تیر نیمه پهن IPE می باشد که این نوع تیرآهن در ایران به وفور تولید می شود. ابعاد استاندارد این نوع تیرآهن 8 الی 16 متر طول می باشد که ارتفاع آن چیزی حدود 80،100 الی 600 میلیمتر متغیر می باشد و در مقابل عرض آن از 46 میلیمتر شروع و تا 220 میلیمتر ادامه پیدا می کند.

تیرآهن لانه زنبوری

هدف از ساخت این نوع تیرآهن این است که تیری با توان خمش بالاتر نسبت به تیرآهن نورد دیده ساخته شود. ارتفاع آن را می توان متناسب با نوع استفاده ای که از آن می شود تغییر داد. به عنوان مثال، ارتفاع 18 سانتیمتر را می توان به ارتفاع 27 سانتیمتر افزایش داد. علاوه بر میزان توانا بالای این تیرآهن می توان به وزن سبک آن نسبت به تیرآهن معمولی اشاره کرد که قطعاً خرید آن نیز به صرفه تر خواهد بود. تا این قسمت از کار این نوع تیرآهن فولادی نسبت به تیرآهن معمولی گزینه مناسب تری است اما چرا مصرف آن نسبت به تیرآهن نورد دیده کمتر است؟ این نوع تیر نسبت به تیرآهن معمولی از ارتفاع بیشتری برخوردار می باشد که باید بر اساس استانداردها ساخته شوند. این نوع تیرآهن در تاسیسات کاربرد بیشتری دارد، چرا که سوراخ های موجود در آن شرایط را برای عبور دادن لوله های برق و تاسیسات فراهم می کند. در نهایت می توان گفت این تیرآهن با علامت اختصاری CNP شناخته می شود. طول آن چیزی در بازه 12 الی 18 متر، ارتفاع 80 الی 300 میلیمتر و در آخر عرضه که بسته به نوع تیر می باشد. در صورتی که روی تیرآهنی نوشته شده باشد، CNP18 به این معنا است که تیرآهن از نوع نرمال 18 می باشد اما ارتفاع آن 27 سانتیمتر می باشد.

کارخانه های تولید کننده تیرآهن فولادی در ایران

با توجه به صنعت ساختمان سازی و ساخت پل در دنیا و ایران، تیرآهن یکی از کاربردی ترین سازه های فولادی است. به این ترتیب این مقطع فولادی که نه تنها در ساختمان ها و پل ها، بلکه در ساخت ریل نیز کاربرد خود را دارد، توسط بسیاری از کارخانه های داخلی و خارجی تولید می شود. یکی از کارخانه های بزرگ در تولید تیرآهن در ایران، کارخانه ذوب آهن اصفهان می باشد که تیرآهن فولادی را در با آرم ESCO تولید می کند. دیگر کارخانه هایی که در زمینه تولید تیرآهن فولادی فعالیت می کنند شامل کارخانه های زیر می باشند:

  • یزد احرامیان
  • ناب تبریز
  • ظفربناب
  • ماهکار فلز اشتهارد
  • کوثر اهواز
  • کرمانشاه
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

مایلید به گفتگو بپیوندید؟
ما دوست داریم شما هم در این بحث شرکت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *